२०८१ असार २ गते शनिवार

राजनीतिमा युवा नेतृत्व नै किन ?



नेपाली राजनीतिमा युवा नेतृत्वको भूमिका निकै महत्वपूर्ण र विचारणीय छ। नेपालजस्तो विविधतापूर्ण र परिवर्तनशील समाजमा युवाहरूले राजनीतिमा अग्रणी भूमिका खेल्न सक्ने सम्भावना विशाल छ। तिनका ताजा दृष्टिकोण, ऊर्जा, र नवीन सोचले मुलुकलाई समृद्ध बनाउन योगदान पुर्‍याउन सक्छ। यहाँ म नेपाली राजनीतिमा युवा नेतृत्वको महत्त्व र चुनौतिहरूको विश्लेषण प्रस्तुत गर्न खोजेको छु । नेपाली राजनीतिमा बिस्तारै युवा नेतृत्व अगाडि बढ्न थालेको छ। युवा नेतृत्व नै अबको आवश्यकता किन त? भन्दा सबैभन्दा पहिले, युवा नेतृत्वले समसामयिक र दिगो विकासका मुद्दाहरूमा ध्यान दिन्छ।

युवा नेताहरूले  प्रायः सुशासन कायम, जनताका जल्दा बल्दा समस्या देखि सेवा प्रवाह  जलवायु परिवर्तन, प्रविधि, शिक्षा, रोजगारी, र उद्यमशीलता जस्ता मुद्दामा बढी संवेदनशील हुन्छन्। तिनीहरूको सहभागिताले यी मुद्दाहरूलाई नीति निर्माणको केन्द्रमा ल्याउन मद्दत पुर्‍याउँछ। यसमानेमा पनि युवा नेतृत्व आजको जबर्जस्त आवश्यकता हो जस्तो मलाई लाग्छ।

त्यस्तै युवा नेतृत्वले राजनीतिक प्रणालीमा पारदर्शिता र उत्तरदायित्व बढाउन सक्छ। नयाँ सोच र प्रविधिको प्रयोगले सरकारी कामकाजमा पारदर्शिता ल्याउन र भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। युवा नेताहरूले डिजिटल प्लेटफर्महरू मार्फत जनतासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्न सक्छन्, जसले राजनीतिक प्रक्रियामा जनताको सहभागिता बढाउँछ।

युवा नेतृत्वले सामाजिक समावेशिता र समानतामा योगदान पुर्‍याउन सक्छ। नेपालमा जात, लिंग, धर्म, र क्षेत्रीय विभाजनका आधारमा विभेद अझै पनि व्याप्त छ। युवा नेताहरूले सबैलाई समेट्ने नीति र कार्यक्रमहरू ल्याउन सक्ने क्षमता राख्छन्, जसले समाजमा न्याय र समानता स्थापना गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ।

यद्यपि, युवा नेतृत्वले विभिन्न चुनौतिहरूको सामना पनि गर्नुपर्छ। परम्परागत राजनीतिक संरचनामा पुराना नेताहरूको प्रभुत्वले नयाँ विचार र नेताहरूलाई स्थान दिन कठिन बनाउँछ। साथै, अनुभवको कमी र राजनीतिक प्रशिक्षणको अभावले पनि उनीहरूलाई प्रभावकारी रूपमा काम गर्न अवरोध सिर्जना गर्छ।

यसका साथै, युवा नेताहरूलाई पार्टीभित्रको गुटबन्दी, सत्ता संघर्ष, र बाह्य दबाबहरू पनि सामना गर्नुपर्छ। यी चुनौतीहरूको समाधान गर्न युवाहरूलाई राजनीतिक प्रशिक्षण, मार्गदर्शन, र अवसरको आवश्यक छ। दलहरूले युवा नेताहरूलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति अपनाउनुपर्छ र तिनलाई नेतृत्वमा ल्याउनुपर्छ।अहिले उमेरको हिसाबले पनि प्रगतिशील र ऊर्जावान् मानिएको समूह युवा पुस्तामा राजनैतिक क्षेत्र र राजनीतिप्रति सक्रिय सहभागिताको जोश खासै देखिँदैन । मेरो विचारमा मुलुकका हरेक युवा राजनीतिमा लाग्नु पर्छ भन्दा पनि हरेक युवामा राजनीतिक चेत चाहिँ हुनैपर्छ ।

देशको राजनीतिक फेरबदल र विकास क्रमलाई नियाल्दा युवा पुस्ताको नवीनतम सोचका साथ राजनीतिमा उनीहरुको अग्रसरता अपरिहार्य देखिन्छ । वर्तमान परिप्रेक्ष्यमा केही युवा राजनीतिमा छन्, तीमध्ये पनि नयाँ सिद्धान्त र नयाँ विचारका भन्दा पनि संगठनका शिर्ष नेतृत्वलाई नै सर्वस्व मानेर पालो कुरेर बस्ने गरेको देखिन्छ। तर अब बिस्तारै आफ्नो हातमा नेतृत्व लिई  नेपालको राजनीतिलाई युगअनुसार अगाडि लैजाने काम युवाहरूले गर्न पर्दछ ।अन्तमा, नेपाली राजनीतिमा युवा नेतृत्वको उदय आवश्यक छ।

यसले मात्र देशलाई दिगो विकास, सामाजिक न्याय, र समृद्धितर्फ अघि बढाउन सक्छ। युवाहरूले नयाँ सोच, ऊर्जा, र उत्साहका साथ राजनीतिमा सहभागिता जनाउनुपर्छ र पुराना नेताहरूले तिनलाई सहकार्य गर्नुपर्छ। यसरी मात्र नेपालमा राजनीतिक, आर्थिक, र सामाजिक परिवर्तन सम्भव हुनेछ।
लेखक: नेपाली कांग्रेस दाङ्गका उदाउँदो युवा नेता हुन् । हाल उनी  बंगलाचुली गाउँपालिकाको गाउँकार्यपालिकाको सदस्यको रूपमा  समेत बहाल छन्।

प्रकाशित मिति : २०८१ जेष्ठ १५ गते मङ्गलवार
प्रतिक्रिया दिनुहोस्